Yabancı kökenli bazı bakla (Vicia faba L.) populasyonlarındaki genetik çeşitliliğin moleküler karakterizasyonu

HİDAYET TUFAN

Yabancı kökenli bazı bakla (Vicia faba L.) populasyonlarındaki genetik çeşitliliğin moleküler karakterizasyonu

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HİDAYET TUFAN

Danışman: CAHİT ERDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bitki ıslahı programlarında öncelikle genetik varyasyonun ortaya çıkarılması gerekmektedir. Bu varyasyonu belirlemek için bir moleküler DNA işaretleyici tekniği olan SSR (Simple Sequence Repeats) yaygın olarak genetik karakterizasyon çalışmalarında kullanılmaktadır. Bu araştırmada ICARDA'dan (International Center for Agricultural Research in the Dry Areas) temin edilen 17 adet bakla hattı ve 1 adet bakla çeşidi, ülkemizde tescil edilmiş Eresen-87 ve Kıtık-2003 çeşitleri ve Antakya ve Yayladağı yerel populasyonları olmak üzere toplam 22 adet bakla genotipi, SSR markörleri ile değerlendirildi. Çalışmada kullanılan 41 adet SSR primerinden 25 adeti bant üretti. SSR Primerlerinin amplifikasyonu sonucunda; polimorfik bant sayısı 25 adet, monomorfik bant sayısı 14 adet olmak üzere toplam bant sayısı 39 adet olarak belirlenmiştir. Ortalama gen çeşitliliği ve polimorfizm bilgi içeriği (PIC) değerleri sırasıyla 0,27 ve 0,24 olmuştur. Hem gen çeşitliliği değeri hem de shanon indeksi bakımından ülkemizde tarımı yapılan bakla genotipleri ICARDA kökenli genotiplere göre daha fazla genetik çeşitlilik göstermiştir. Jaccard benzerlik katsayısı kullanılarak elde edilen UPGMA (Unweighted Pair Group Method with Arithmetic Average) soyağacına göre ICARDA kökenli FLIP10- ve FLIP03- ile başlayan bakla hatları başarı ile ayırt edilebilmiştir. Bu bulgular gerçekleştirilen faktör analizi tarafından da büyük ölçüde desteklenmiştir. Elde edilen bu sonuçlar, çalışmada kullanılan bakla genotipleri arasında (özellikle de ülkemizde tarımı yapılanlar) gen çeşitliliğinin yeterince yüksek olduğunu ve bu bilgilerin ıslah çalışmalarında kullanılabileceğini göstermiştir.