SON TRİMESTER GEBELERDE UYKU KALİTESİ VE UYKU HİJYENİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tayfur Ata Sökmen Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ÖZEL BADUR

Danışman: Erhan Yengil

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada son trimester gebelerde uyku kalitesi ve uyku hijyeni düzeyinin değerlendirilmesi ve gebelerin uyku kalitesine etki eden faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ve Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran son trimester döneminde olan 140 gebe ile yürütüldü. Çalışmamız tek merkezli, kesitsel, tanımlayıcı ve ankete dayalı niteliktedir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Pitssburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Uyku Hijyeni İndeksi (UHİ) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 35,4±12,2 yıldır. PUKİ toplam puan ortalaması 7,83±3,37 bulundu. Katılımcıların %82,9'unun uyku kalitesi kötü saptandı. Yaşanılan yer (p=0,001), sigara kullanımı (p=0,029), gebeliğin planlı olmaması (p=0,003), günlük tüketilen çay miktarı (p=0,047) ve gebelikte uyku problemi yaşama (p=<0,001) faktörlerinin uyku kalitesini olumsuz etkilediği saptandı. PUKİ ile UHİ arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ve anlamlı bir korelasyon (p=0,001, r=0,280). Uyku kalitesi kötü olan katılımcılarda (13,5) uyku kalitesi iyi olan katılımcılara göre (9,5) UHİ puanı daha yüksek saptandı (p=0,013). Yaşanılan yer (p<0,001), sigara kullanımı (p=0,008), gebelikten önce uyku problemi yaşama (p=0,001), günlük tüketilen çay miktarı (p=0,021) ve uykuya dalmak için yapılan alışkanlık (p=0,009) faktörlerinin uyku hijyenini olumsuz etkilediği saptandı. Sonuç: Sonuç olarak, son trimesterdeki gebelerin uyku kalitesinin kötü olduğu buna paralel olarak uyku hijyeni düzeyinin de olumsuz etkilendiği belirlenmiştir. Bu nedenle gebeliği olan kadınlarda uyku kalitesini ve uyku hijyenini etkileyebilecek başka faktörlerin araştırılması; uyku sorunlarına yönelik müdahalelerin planlanıp uygulanmasının faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Gebe, son trimester, uyku kalitesi, uyku hijyeni