Gaziantep ilinden toplanan antep peyniri ve çiğ sütlerde aflatoksin varlığı ve insan sağlığı risk değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, VETERİNERLİK FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİSİ (DR), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRAN ERKAÇ
Danışman: Mustafa Yipel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet: Bazı mantarlar, uygun çevresel koşullar altında mikotoksin adı verilen ikincil metabolitler üretirler. Bilinen 400'den fazla mikotoksin arasında aflatoksinler (AF) en toksik ve yaygın görülen gruptur. Aflatoksinler, Uluslararası Kanser Ajansı tarafından grup 1 insan karsinojeni olarak katagorize edilmişlerdir. Aflatoksinler arasında en toksik olanı AFB1 olmakla beraber süt ve süt ürünlerinde metaboliti olan AFM1 şeklinde bulunur. Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği Komisyonu tarafından çiğ süt, ısıl işlem görmüş süt, süt bazlı ürünlerin üretiminde kullanılan sütlerde bulunabilecek maksimum AFM1 miktarı 0.05 µg/kg olarak belirtilmiştir. Ulusal ve uluslararası limitlere rağmen özellikle yöresel/geleneksel süt ürünlerinde düşük sanitasyon şartları mikotoksin üremesini artırabilmektedir. Bu bağlamda çalışmada Gaziantep ilinden çiğ süt (n:30) ve yöresel peynir (Antep peyniri, n:30) örnekleri toplanmıştır. Örneklerin ekstraksiyonu yapıldıktan sonra yüksek performanslı sıvı kromatografisi-florasan dedektör (HPLC-FLD) cihazı ile AFM1 düzeyleri belirlenmiş ve insan sağlığı açısından risk oluşturup oluşturmadıkları tahmini günlük alım (EDI) ve tehlike endeksi (HI) parametreleri üzerinden belirlenmiştir. Validasyon çalışması sonucu; R2=0.99, geri kazanım süt ve peynir için sırasıyla % 97.9 ve % 95.4, süt ve peynir için sırasıyla tayin limiti (LOD) 0.002 µg/kg, 0.001 µg/kg ve tespit limiti (LOQ) 0.007 µg/kg, 0.003 µg/kg olarak tespit edilmiştir. Süt numunelerinde