Farklı gelişme dönemlerinde ve muhtelif sürelerde meydana gelen su baskınlarının buğdayda verim ve verim unsurlarına etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET KARA

Danışman: MURAT TİRYAKİOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; ekmeklik buğdayın farklı gelişme dönemlerinde ve muhtelif sürelerde maruz kaldığı su baskınının, verim ve verim unsurları üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışma, su baskını stresine kaşı farklı tepkiler göstermiş iki adet ekmeklik buğday çeşidinin (Gönen-98: toleranslı ve Meta-2002: duyarlı) bazı temel gelişme dönemlerinde (kardeşlenme: D1, sapa kalkma: D2 ve başaklanma: D3) değişik sürelerde (0, 10, 20, 30 gün) su baskınına maruz bırakılmaları sonucunda gösterecekleri tepkiler çeşitli morfo-fizyolojik özellikler bakımından tespit edilmiştir. Çalışma 86 x 30 x 34 cm (boy; en; derinlik) ebadındaki saksılarda, her saksıda 160 bitki olacak şekilde yürütülmüştür. Sonuç olarak; fertil başakcık sayısı, birim alan dane sayısı, tek dane ağırlığı, dane verimi, hasat indeksi ve biyolojik verim gibi verim ve ögeleri ile yaprak klorofil içeriği su baskını stresinden olumsuz etkilenmiştir. Buna karşın, stresin başak uzunluğuna herhangi bir önemli olumsuz etkisi tespit edilememiştir. Stresin genotiplere olumsuz etkisi çoktan aza D3 > D2 > D1 şeklinde olmuştur. Stres süresi uzadıkça bitkiye olan olumsuz etkisi daha da artmıştır. Bu olumsuz etkinin özellikle D3'de kendini gösterdiği ve bunun tek dane ağırlığı üzerinden gerçekleştiği tespit edilmiştir. Çeşitlerin su baskınına tepkileri incelenen özellikten özelliğe değişiklik göstermiştir. Birim alan dane sayısı çoktan aza; Meta 2002'de D1 > D2 > D3, Gönen 98'de D3 > D1 > D2 şeklinde tespit edilmiştir. Birim alan dane verimi ise Meta 2002'de D1 > D2 > D3 şeklinde gerçekleşmişken, Gönen 98'de D1 >D3 > D2 şeklinde sıralanmıştır. Tek dane ağırlığında ise her iki çeşidin de tepkileri benzer olmuştur. Sonuç olarak; su baskınının farklı gelişme dönemlerinde çeşitleri farklı şekilde etkilediği, su baskını süresi uzadıkça toleranslı veya duyarlı tüm genotiplerin stresten olumsuz etkilendikleri, dolayısıyla kısa süreli su baskınlarında toleranslı çeşit kullanmanın yetiştiricilikte önemli olduğu görülmüştür.