Demokrat Parti iktidarında Hatay'da sosyal ve ekonomik hayat


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET GÜLEÇ

Danışman: İSA KALAYCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk siyasî tarihinin en tartışmalı ve en önemli partilerinden biri olan Demokrat Parti'nin iktidarda bulunduğu 1950 ile 1960 yılları arasındaki sosyal ve ekonomik alana yönelik icraatlarının Hatay'a özgü yansımaları tezin ana konusunu oluşturmaktadır. Sahip olduğu coğrafî, tarihî ve kültürel özelliklerinden dolayı Hatay, birçok araştırmaya konu olmuştur. Bu çalışmayla Hatay'ın, Türk siyasi tarihine damga vurmuş ve ülke genelinde hızlı bir kalkınma hamlesi gerçekleştirmiş DP iktidarları dönemindeki sosyo-ekonomik yapısı her yönüyle ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Böylece daha önce bilimsel manada bu yönde eksik bırakılmış olan bir hususun tamamlanması amacına hizmet edilmesi düşünülmüştür. Zira daha önce söz konusu dönemi Hatay özelinde bütüncül bir şekilde yansıtan bir araştırmanın yapılmamış olması, çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışmada; dönemin sosyal ve ekonomik yapısını güncel olarak yansıtması bakımından yerel gazetelerden azami derecede istifade edilmiştir. Periyodik olarak çıkan yerel gazetelerin incelenmesi neticesinde sosyal ve ekonomik alana dair gelişmelerin seyri tespit ve tahlil edilmiştir. Bu işlemler sırasında mümkün olduğunca farklı kaynaklardan, özellikle gazetelerden yararlanma yoluna gidilmiştir. Zira kaynak çeşitliliği tarihi olayların aydınlatılmasında muhakeme ve mukayese mefhumlarını artıran bir unsurdur.Ayrıca Ticaret ve Sanayi Odası gibi yerel kurum arşivleri aracılığıyla konunun aydınlatılmasına çalışılmıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Hatay'da yapılan sosyal, kültürel ve ekonomik çalışmalar, DP döneminde artarak devam etmiştir. Söz konusu dönemde bölgeye sanayileşme konusunda çok önemli yatırımlar yapılmış, devlet-vatandaş işbirliği neticesinde tekstil, elektrik ve maden sanayi tesisleri kurulmuştur. Tarımda modern tekniklerin kullanılması ve Amik Gölü'nün planlı bir şekilde kurutulup tarıma açılması ile tarımsal üretimde artış sağlanmıştır. Bölgenin en önemli ticaret limanı durumundaki İskenderun Limanı'nın kapasitesinin arttırılmasıyla ilin ticari hacmi genişletilmiştir. Yine bu dönemde eğitimin yaygınlaşması yanında spor ve sanat faaliyetlerinin geniş halk kitlelerine ulaşması için çaba gösterilmiştir. Bunun yanında sivil toplum örgütlerinin kurulması hız kazanmıştır. Özellikle Bulgar göçleri neticesinde gelen göçmenlere gösterilen büyük ilgi toplumsal bütünleşmeye önemli katkılar sağlamıştır. Hatay halkının büyük çabası ve devletin katkısı ile ekonomik, sosyal ve kültürel alanda gerçekleştirilen kalkınma hamlesi DP döneminde bir hayli artmış, bu ise müteakip yıllarda Hatay'ın her bakımdan gelişmesine imkân sağlamıştır. Tezde her yönüyle ele alınan bu konular, hem bilim adamlarının hem de Hatay konusuna ilgi duyanların beğenisine arî bir şekilde sunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER Amik Gölü, Antakya, Celal Bayar, Demokrat Parti, Hatay, Menderes.