Issos Epiphaneia Stoa'sından Ele Geçen Sırlı Seramikler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, ARKEOLOJİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HABİBE USLU
Danışman: Banu Özdilek Tıbıkoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İSSOS-EPİPHANEİA STOA'SINDAN ELE GEÇEN SIRLI SERAMİKLER Habibe USLU Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2025 Danışman: Doç. Dr. Banu ÖZDİLEK ÖZET Hatay ili, Akdeniz kıyılarının en doğu ucunda yer almakta olup, tarihî ve coğrafi konumu itibarıyla birçok uygarlığın yerleşimine sahne olmuştur. Epiphaneia Antik Kenti, günümüzde Hatay ili Erzin ilçesi sınırları içinde, Gözeneler mevkiinde, Akdeniz ile Amanos Dağları arasında uzanan İssos Ovası üzerinde konumlanmaktadır. Yerleşimin kuzeybatısında Deli Halil konisi, doğusunda Amanos Dağları, güneyinde ise Burnaz sahili yer almaktadır. İssos-Epiphaneia Antik Kenti'nde ilk arkeolojik çalışmalar 2006 yılında, Hatay Arkeoloji Müzesi'nin yaptığı kurtarma kazılarıdır. 2017-2021 yılları arasındaki çalışmalar Hatay Arkeoloji Müzesi başkanlığında, Prof. Dr. Hatice Pamir'in bilimsel danışmanlığında yürütülmüştür. 2022–2024 yılları arasında kazılar, Hatay Arkeoloji Müzesi başkanlığında ve Doç. Dr. Banu Özdilek'in bilimsel danışmanlığında sistematik kazılar hâline getirilmiştir. 2025 yılı itibarıyla ise Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile bilimsel kazı statüsü kazanmış ve çalışmalar, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Banu Özdilek başkanlığında sürdürülmektedir. 2022 yılı Özdilek ve kazı ekibinin yeni dönem kazılarıyla birlikte İssos Epiphaneia'da en erken iskanının Prehistorik çağlara değin uzanmakta olduğunu ve en geç yerleşim katmanının ise Osmanlı Dönemi'ne ait olduğunu ortaya konmuştur. Bu tez kapsamında İssos-Epiphaneia Güney Stoa Porticus alanından çıkarılan 2022 ve 2023 kazı sezonlarında ele geçen sırlı seramikler, teknik ve bezeme özellikleri açısından incelenmiştir. Çalışmada değerlendirilen sırlı seramikler arasında kaseler, tabaklar, servis kapları ve testiler gibi farklı form gruplarına ait parçalar yer almaktadır. 2022 ve 2023 yıllarında, Roma Dönemi'ne ait Güney Stoa'nın batı bölümünde yapılan kazı çalışmalarında çok sayıda sırlı seramik parçası ele geçmiştir. Bu buluntuların önemli bir bölümü profil veren formlardır. Kazılarda ele geçirilen sırlı seramikler arasında, Bizans Dönemi'nin orta ve geç evrelerine tarihlenen çok sayıda örnekle beraber Abbasi, Selçuklu, Beylikler ve Osmanlı Dönemlerine ait İslami sırlı seramikleri incelenmiştir. Güney Stoa Porticus'dan ele geçen renkli sır uygulamalarında yeşil, sarı, kahverengi, beyaz ve turkuaz renklerle monokrom, polikrom, sgrafitto, astar altı boyama (slip) ve kazıma bezemeli örnekler bulunmaktadır. İssos Epiphaneia Güney Stoa'sından ele geçen sırlı seramikler teknik, tipolojik ve kronolojik açılardan değerlendirilmiş; üretim biçimleri, kullanım amaçları ve olası üretim merkezleriyle olan ilişkileri ortaya konmuştur. Sırlı seramiklerden bir bölümü ithal malzeme olup, bir kısmı da kentin ve bölgenin üretimleri olduğu tespit edilmiştir. Bu çeşitlilik, bölgenin Orta Çağ'daki üretim ve ticaret ağları içindeki önemini ortaya koymaktadır. ANAHTAR KELİMELER Ovalık Kilikya, Bizans sırlı seramik, Stoa porticus, İssos Epiphaneia, İslami Dönem Sırlı Seramik