BİRİNCİ BASAMAĞA BAŞVURAN 18-50 YAŞ ARASI BİREYLERDE KARDİYOVASKÜLER HASTALIK BİLGİ DÜZEYİ VE SAĞLIK ALGI DÜZEYİNİN HİPERTANSİYONDAN KORUNMA TUTUM VE DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT YILMAZ
Danışman: Cahit Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:BİRİNCİ BASAMAĞA BAŞVURAN 18-50 YAŞ ARASI BİREYLERDE KARDİYOVASKÜLER HASTALIK BİLGİ DÜZEYİ VE SAĞLIK ALGI DÜZEYİNİN HİPERTANSİYONDAN KORUNMA TUTUM VE DAVRANIŞLARI ÜZERİNE ETKİSİ Amaç: Aile sağlığı merkezine başvuran 18-50 yaş arası hipertansiyon tanısı almamış bireylerde kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyi ve sağlık algı düzeyinin hipertansiyondan korunma tutumları üzerine etkisini incelemek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma Hatay ili Reyhanlı ilçesinde 70. Yıl 1 nolu Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-50 yaş arası bireylere yapılan kesitsel tip anket çalışmasıdır. Aile sağlığı merkezine başvuran bireylere yüz yüze ve google anket şeklinde uygulanmıştır. Sosyodemografik sorularda kişilere ait veriler, ailelerde kronik hastalık varlığı, bireylerin hipertansiyona dair uygulamaları sorulmuş, bunun yanında kardiyovasküler hastalık risk faktörleri bilgi düzeyi ölçeği (KARRIF-BD), sağlık algısı ölçeği (SAÖ), hipertansiyondan korunma tutumları ölçeği (HKTÖ) katılımcılara yöneltilmiştir. Bulgular: Toplam 994 birey çalışmayı tamamlamıştır. Katılımcıların 566'sı (%56,9) kadın, 428'i (%43,1) erkek idi. Yaş ortalaması 32,24 ±9,02 bulundu. Katılımcıların KARRIF-BD toplam puan ortancası 20 (min. 0, maks. 28), HKTÖ toplam puan ortancası 132 (min. 53, maks. 160), SAÖ toplam puan ortancası ise 49 (min. 15, maks. 75) bulundu. Hipertansiyondan korunma tutumları açısından kadın olmak (p<0,001), yükseköğretim mezunu olmak (p<0,001), evli olmak (p<0,001), geliri giderinden fazla olmak (p<0,001), sigara içmemek (p<0,001), şehirde yaşamak (p<0,001), ailesinde hipertansiyon ve kardiyovaskuler hastalık olması (p<0,001), sürekli ilaç kullanmıyor olmak (p=0,034), son bir yılda tansiyonunu birden fazla ölçtürmüş olmak (p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Katılımcıların HKTÖ toplam puan ortancası ile SAÖ toplam puan ortancası arasında anlamlı zayıf pozitif korelasyon tespit edilirken (r=0,275, p<0,001), KARRIF toplam puan ortancası arasında anlamlı güçlü pozitif korelasyon tespit edilmiştir (r=0,522, p<0,001). Sonuçlar: Birinci basamağa başvuran bireylerin bilgi düzeyleri ve algılanan sağlık düzeyleri arttıkça hipertansiyondan korunma tutumları da artmaktadır. Ailesinde kronik hastalığı olanların hipertansiyondan korunma tutumları da yükselmektedir. Bu bağlamda farkındalık arttıkça tutum da artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, KVH, sağlık algısı, KARRIF-BD, birinci basamak, korunma tutumu