Şırnak ili pamuk ve mısır ekim alanlarında bulunan zararlı lepidoptera türleri, popülasyon yoğunlukları ve doğal düşmanları üzerine araştırmalar

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TARKAN AYAZ

Danışman: FEZA CAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Pamuk ve ikinci ürün mısırda zararlı lepidopter türlerini, önemli türlerin popülasyon gelişimlerini, yoğunluklarını ve doğal düşmanlarını belirleyebilmek için 2016-2017 yıllarında Şırnak ilinin Silopi ve Cizre ilçelerinde yürütülmüştür. Pamuk yetiştiriciliği yapılan alanlardan elde edilen lepidopter türlerden Helicoverpa armigera (Hübner) ve Earias insulana (Boisduval) ekonomik olarak en önemli zararlı türler olarak belirlenmişlerdir. İkinci derecede zararlı türler ise Spodoptera exigua (Hübner) ve Agrotis ipsilon (Hufnagel) olarak tespit edilmiştir. Bu türlerden H. armigera ve E. insulana çalışma yapılan her alanda bulunmuş ve mücadele yapılmadığı takdirde zarar verdikleri gözlemlenmiştir. Mısır alanlarında yapılan çalışmalarda ise en yüksek oranda elde edilen türler, Sesamia cretica (Lederer) ve S. exigua olmuştur. Daha düşük oranlarda ise H.armigera, Ostrina nubilalis (Hübner), A. ipsilon ve E. insulana zararlı türler olarak belirlenmiştir. Özellikle S. cretica'nın koçanlara büyük oranda zarar verdiği ve verim kayıplarına neden olduğu tespit edilmiştir. Şırnak ilindeki pamuk ve mısır alanlarında yapılan bu çalışmada, belirlenen lepidopter türlerin predatörleri olarak Coleoptera takımının Coccinellidae (beş tür), Carabidae (bir tür), Diptera takımının Syrphidae (bir tür); Hemiptera takımının Anthocoridae (bir tür), Nabidae (bir tür) ve Miridae (bir tür); Hymenoptera takımının Sphecidae (bir tür) ve Neuroptera takımının Chrysopidae (bir tür) familyasına giren 15 tür tespit edilmiştir.