Kent yoksulluğu temelinde mekansal ayrışma: Hatay/Dağ (Aydınlıkevler) Mahallesi örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RAHİME ÇERÇİ
Danışman: MUHARREM GÜNEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yoksulluk, tarihin her sahnesinde karşılaşılan global sorunların başında gelmektedir. Çok boyutlu olan yoksulluk sorunu yalnızca ekonomik bir problem olarak değerlendirilemeyecek kadar önemli bir insani sorundur. Özellikle günümüzde artan kentleşmeyle beraber yoksul nüfusun az gelişmiş ya da gelişmiş ülke farkı gözetmeden kentte yoğunlaşmaya başlaması küreselleşen dünyada ciddi bir tehdit olarak görülmektedir. Bu yüzden sorunun çerçevesinin iyi çizilmesi ve her boyutuyla net bir biçimde irdelenmesi önem arz etmektedir. Yoksulluğun kente özgü halini ifade eden kent yoksulluğunun bir boyutu olan mekansal ayrışma, kentte yaşayan toplumsal kesimlerin sosyo-kültürel yönlerinin farklılaşmasının ötesinde bütünden kopuşu da ifade etmektedir. Mekansal ayrışma bu yönüyle kentlerdeki toplumsal bütünleşme yolunda ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Son yıllarda uygulanan kentsel dönüşüm ve yeniden yapılanma politikalarıyla mekansal ayrışmanın önüne geçilmek istenmektedir. Ancak yapılan düzenlemelerin yoksul kesimlerin karşılayamayacağı boyutlarda olma hali, zaten ekonomik yönden yoksun bireylerin sosyo-kültürel açıdan da ayrışmasına ve birbirlerinden kopuk yaşamasına neden olmaktadır. Dolayısıyla toplumsal yapı içerisinde çok yönlü bir etkiye sahip olan mekansal ayrışma bağlamında kentsel yoksulluk olgusu son derece sağlıklı bir biçimde analiz edilmelidir. Bu çalışmada, kent yoksulluğunun mekansal ayrışma üzerindeki etki düzeyi ve sonuçları değerlendirilmektedir. Yoksulluğun bireyler üzerindeki etkilerinin de irdelendiği çalışma kapsamında Hatay'ın Antakya ilçesine bağlı Dağ (Aydınlıkevler) Mahallesi örnek alınmıştır. Mahallede yaşayan bireylerin kente karşı olan aidiyet duygusunu ve yoksulluk halinin mekana olan yansımasını tespit etmek amacıyla saha çalışmasında mahallede ikamet eden Türk vatandaşı 93 hane temsilcisine yarı yapılandırılmış görüşme formatında sorular yöneltilmiştir. Bunun yanı sıra çalışma sırasın da çalışmacı tarafından yapılan gözlemler ve görsel materyaller çalışmanın desteklenmesinde kullanılan veri toplama araçlarıdır. Çalışma, mahallenin yoksulluk profili çıkarılması kapsamda kent özelinde yapılan ilk çalışma olması ve kent yoksulu olarak nitelendirilen bireylerin hayatlarını devam ettirebilmek adına maruz kaldıkları zorluklarla başa çıkma yöntemlerine yakından şahit olma hususunda ayrıca önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, yoksulluğun bireylerin yerleşim yerleri seçimi noktasında büyük rol oynaması, kentlerin yoksulluk halinden kurtuluş alanları olarak değerlendirilmesi, yoksulluğun bir dizi sosyal sorunu da beraberinde getirmesi ve yoksullukla mücadele noktasında rol oynayan aktörlerin daha etkili ve verimli projeler üstlenmeleri gerektiği yönündedir. ANAHTAR KELİMELER Kent, Kentsel Mekan, Yoksulluk, Kentsel Yoksulluk, Mekansal Ayrışma, Antakya, Dağ (Aydınlıkevler) Mahallesi