HATAY İL MERKEZİNDE AİLE HEKİMLİĞİNE BAŞVURAN ERİŞKİN HASTALARDA NİKOTİN BAĞIMLILIK DÜZEYİ, UYKU KALİTESİ VE ÜÇÜNCÜ EL SİGARA DUMANI FARKINDALIK DÜZEYİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, TAYFUR ATA SÖKMEN TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA KORKMAZ

Danışman: Cahit Özer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hatay il merkezinde aile hekimliği birimlerine başvuran erişkin bireylerde nikotin bağımlılık düzeyini saptamak ve bu düzeyin uyku kalitesi ile üçüncü el sigara dumanı farkındalığıyla ilişkisini inceleyerek, tütün maruziyetine yönelik farkındalık ve koruyucu sağlık hizmetlerine bilimsel katkı sunmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipte bir anket çalışmasıdır. Hatay il merkezindeki bazı ASM'lerde ve Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine herhangi bir nedenle başvuran 18 yaş ve üzeri sigara kullanan kişilere yüz yüze görüşme ve sanal anket yoluyla anket uygulandı. Bulgular: Toplam 433 birey bu çalışmayı tamamlamıştır. Çoğunluğunu erkekler(%66,7) ve yükseköğretim mezunları(%58,2) oluşturmuştur. Katılımcıların bağımlılık düzeyi ile eğitim durumu(p=0,029), gelir düzeyi(p=0,022) ve düzenli spor yapma durumu(p=0,032) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gözlenmiştir. Uyku kalitesi açısından ise cinsiyet(p=0,027), medeni durum(p=0,009), çalışma durumu(p<0,001) ve birlikte yaşanılan ortamda sigara içen birey bulunma durumu(p=0,005) ile anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Üçüncü El Sigara Dumanı Farkındalığı yalnızca eğitim düzeyiyle(p<0,001) anlamlı ilişki tespit edilmiş olup, nikotin bağımlılığı(p=0,590) ve uyku kalitesi(p=0,514) ile farkındalık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuçlar: Nikotin bağımlılığı düzeyinin uyku kalitesini olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Üçüncü el sigara dumanına yönelik farkındalık düzeyi eğitim düzeyiyle pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ancak, nikotin bağımlılığı ile üçüncü el sigara farkındalığı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bulgular, sigara bağımlılığı ile ilişkili yaşam kalitesi sorunlarının azaltılmasında sağlık hizmetlerinde farkındalık temelli müdahalelerin önemini vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler: Sigara dumanı, Nikotin, Uyku kalitesi, Nikotin bağımlılığı, Üçüncü El Sigara Dumanı