Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kültürel miras: Antakya örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEMSİ YILDIRIM
Danışman: İSA KALAYCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültür tarihi niteliği taşıyan bu araştırmanın konusu, Antakya'nın 1516 yılında Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi sırasında Osmanlı hâkimiyetine girmesi ile başlamıştır. Bu tezde başlıca Antakya, İskenderun, Dörtyol, Payas ve Yayladağı üzerinde durulacaktır. Özellikle Antakya'nın eski tarihi nedeni ile çok etnili kültür yapısı, kültürel etkileşimleri ve Osmanlının bıraktığı mirasa değinilecektir. Kuzeyden güneye, güneyden kuzeye giden ve doğudan gelen anayolların kavşak noktasında bulunan Hatay, tarihi boyunca kıtalar ve bölgeler arası ticarette önemli rol oynamış, yolcu ve hacı kervanları için bir konaklama yeri ve çeşitli bölgelerden gelen insanlar için bir kültür alışverişi merkezi olmuştur. İskenderun ise tarihi boyunca Mezopotamya' nın, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'nun ithal ve ihraç limanı olarak hizmet vermiştir. Bu nedenle Antakya çeşitli bölgelerden gelmiş binlerce insanın konakladığı, başka bölge insanlarıyla hem mal, hem fikir alışverişinde bulunduğu, memleketlerine yeni bilgi ve fikirlerle döndükleri bir kültür merkezi görevi yapmış, Helenistik Dönem ve Roma İmparatorluğu dönemlerinde dünyanın sayılı uygarlık merkezlerinden biri olarak ün yapmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde de bir ticaret ve kültür merkezi görevi yapan Hatay bu dönemini günümüze kadar gelişerek sürdürmüştür. Çalışmanın verileri büyük oranda ilgili Osmanlının miras bıraktığı kültür; I. El Kaynaklarından (arşiv vesikaları, seyahatnameler, şer'iyye sicilleri) oluşmakla birlikte döneme ait II. El Kaynaklar ve saha çalışmalarıyla desteklenmiştir. Araştırmada dönemin Osmanlı Arşiv belgeleri temel alınarak, uygun bir şekilde ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kültürel miras, Hatay Kültürü, etkileşim, değişim.