Şanlıurfa'da hasat edilen buğday ürününe karışan yabancı ot tohumlarının belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma (Yl) (Tezli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHİDDİN ÖSÜN
Danışman: İlhan Üremiş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Şanlıurfa ilinde hasat edilen buğday ürününe yabancı ot tohumlarının karışma potansiyelini belirlemek amacıyla 2019 yılında yürütülmüştür. Yapılan çalışmalarda Şanlıurfa il genelinde toplam 188 köyden alınan buğday örneklerindeki yabancı ot tohumlarının türleri, karışma miktarı ve oranları ile rastlama sıklıkları tespit edilmiştir. Buna göre Şanlıurfa il genelinde 1'i monokotiledon (Poaceae), 14'ü dikotiledon olan toplam 15 familya'ya ait 31 cins ve 33 yabancı ot türü tohumu karıştığı saptanmıştır. Buğday örneklerine en fazla karışan yabancı ot türü Poaceae familyasına aittir. Şanlıurfa ilinde bulunan ilçeler arasında buğday ürününe karışan yabancı otlar; miktar (adet/kg) ve ağırlık açısından (g/kg) açısından Harran ilçesinde, tür açısından ise (adet/kg) Haliliye ilçesinde en yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Şanlıurfa ilinde 1 kg buğday örnekleri incelendiğinde en çok karışan yabancı ot türü 100,095 adet/kg ile Sinapis arvensis'in olduğu belirlenmiştir. Bu tür Avena sterilis (71.254 adet/kg), Convolvulus arvensis (53.194 adet/kg), Sorghum halepense (33.939 adet/kg), Phalaris sp. (21.758 adet/kg), Trifolium sp. (16.024 adet/kg) ve Vaccaria pyramidata (15.197 adet/kg) tarafından izlemiştir. Yabancı otların ağırlığı ve karışma oranı incelendiğinde ilk sırada 2.015 g ve % 24.788 ile Avena sterilis olduğu belirlenmiştir. Bunu sırasıyla; C. arvensis (0.721 g ve % 8.869), Hordeum sp. (0.649 g ve % 7.984), S. arvensis (0.538 g ve % 6,618), Vicia sativa (0,355 g ve % 4,121), Secale cereale (0.216 g % 2,6579) ve Silybum marianum (0.231 g ve % 2.621) yabancı ot tohumları izlediği saptanmıştır. Rastlama sıklığı (%) incelendiğinde; toplanan örneklerin % 50'nin üstünde rastlanma sıklığı (ÇR) bulunan yabancı ot tohumları sırasıyla; A. sterilis (% 73.241) ve S. arvensis (% 59.426) olduğu belirlenmiştir.