Dikenli Kavunda (Kiwano, Cucumis metuliferusE.Mey. ex Naudin.) Tohum Gelişimi ile TohumKalitesi Arasındaki İlişkilerin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BAHÇE BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUZAN DEMİR

Danışman: Kazım Mavi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma dikenli kavun türünde farklı hasat zamanlarında elde edilen tohumların tohum gelişimi sırasında nem, kuru madde miktarı, enzim aktivitesi, çimlenme oranı (25℃ ve 18℃'de), çıkış oranı (25℃ ve 18℃'de), hızlı yaşlandırma ve depolama özellikleri ile tohumlarda fizyolojik olgunlaşmanın takip edilmesi ve tohum kalite değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Fizyoloji labaratuvarı ve araştırma seralarında 2022-2025 yılları arasında yürütülmüştür. Dikenli kavun meyveleri tam çiçeklenmeden 33, 40, 46, 52, 58, ve 65 gün sonra hasat edilmiştir. Maksimum kuru madde miktarı 140 mg ile 52 DAA'da en düşük tohum nemi ise %37 ile 65 DAA'da gözlemlenmiştir. 25℃'de en yüksek çimlenme oranı %100 ile 46-52 ve 58 DAA'da en düşük çimlenme oranı ise %80 ile 40 DAA'da elde edilmiştir. 18℃'de en yüksek çimlenme oranı %100 ile 52 DAA'da, en düşük çimlenme oranı ise %84 ile 40 DAA'da gözlemlenmiştir. 25℃'de Ortalama çimlenme zamanı en erken çimlenme zamanı 2.16 gün ile 52 DAA'da en geç çimlenme zamanı ise 2.59 gün ile 40 DAA'da elde edilmiştir. 18℃'de en erken çimlenme zamanı 3.60 gün ile 52 DAA'da en geç çimlenme zamanı ise 5.19 gün ile 40 DAA'da elde edildiği belirlenmiştir. Çıkış testi sonucunda 25℃'de en yüksek ortalama çıkış oranı %100 ile 52 DAA'da en düşük çıkış oranı ise %88 ile 40 DAA'da olduğu tespit edilmiştir. 18℃' de en yüksek ortalama çıkış oranı %100 ile 46 DAA'da, en düşük çıkış oranı ise %80 ile 33 DAA'da en uzun fide boyu 64.06 mm ile 52 DAA'da elde edilirken en kısa fide boyu ise 43 mm ile 33 DAA'da elde edilmiştir. 18℃'de en uzun fide boyu 32.78 mm ile 33 DAA'da gözlemlenirken en kısa fide boyu ise 24 mm ile 65 DAA'da gözlemlenmiştir. Gerçek yaprak değerleri ise 25℃'de en fazla 46-52-58 ve 65 DAA'da (3 adet) olduğu tespit edilirken 18℃'de tüm hasat dönemlerinde gerçek yaprak sayısının 1 adet olduğu tespit edilmiştir. Hızlı yaşlandırma sonrası çimlenme oranları en yüksek %100 ile 46 DAA'da elde edilmiştir. P50 (çimlenmenin %50'ye düşmesi için geçen süre,) süresi 2048 gün ile en uzun 52 DAA'da, en kısa ise 342 gün ile 33 DAA'da tahmin edilmiştir. Tohum olgunluğu ve kalitesindeki artış P50 süresinin uzamasını desteklemiştir. Hasat dönemleri içerisinde en iyi tohum kalitesi tam çiçeklenmeden 46-52 gün sonraki hasatlardan elde edilmiştir. Erken (33 ve 40 DAA) ve geç (65 DAA) dönemlerdeki hasatlarda ise tohum kalitesinde düşüş olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar enzim aktivitesi ile de desteklenmiştir.