Türkçe ders kitaplarında sezdirim

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞAN AYTAÇ

Danışman: MEHMET TEMİZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki okuma metinlerinde yer alan sezdirim ifadelerini tespit etmeyi amaçlayan bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Bu çalışmanın veri setini Talim ve Terbiye Kurulu tarafından 2023-2024 eğitim öğretim yılında okutulması önerilen ortaokul (5, 6, 7 ve 8. sınıf) Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Araştırmada ulaşılan metinlerin analiz edilmesi amacıyla içerik analizine başvurulmuştur. Bu kitaplarda yer alan 133 metin içerdikleri sezdirimler bakımından incelenmiş, toplam 419 sezdirim tespit edilmiştir. En çok sezdirim 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında (f=168) tespit edilirken bunu sırasıyla 7. sınıf ders kitapları (f=124), 6. sınıf Türkçe ders kitapları (f=110), ve 5. sınıf Türkçe ders kitabı (f=17) izlemiştir. Sezdirimlerin en çok yer aldığı türler sırasıyla hikâye (f=171), söyleşi (f=43), roman (f=43), anı (42) olurken biyografi, günlük ve söylev türündeki metinlerde sezdirim yer almadığı tespit edilmiştir. Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan temalar içerisinde en çok sezdirim tespit edilen temalar Erdemler (f=87), Vatandaşlık (f=44), Millî Mücadele ve Atatürk (f=43), Sanat (f=40), Doğa ve Evren (f=34) şeklindedir.