Türkiye'nin değişen siyaset ve kamu yönetimi anlayışları çerçevesinde Meb Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarihsel gelişimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, KAMU YÖNETİMİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANAN ALTAN GÜNEY

Danışman: NİZAM ÖNEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada amaçlanan Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığını geçirmiş olduğu yapısal,örgütsel ve işlevsel değişimi incelemektir. Bunu yaparken, kurulun siyasal ve yönetsel değişimlere bağlı olarak geçirdiği dönüşüm incelenmiştir. Cumhuriyet tarihi içerisinde kurul doğrudan Milli Eğitim Bakanı'na bağlı olması nedeniyle oldukça politik konuma sahip olmuştur. Özellikle 1920-1950 arasında, eğitim politikalarını ve Türk eğitim sistemini biçimlendirmede doğrudan etkili olmuştur. Ancak 1950'den sonra çok partili siyasal yaşama geçilmesi ile birlikte kurul bu konum ve işlevini yitirmiştir. Bu tarihten sonra kurul siyasi değişimlere ve yönetim alanındaki yeniden yapılanmalara açık ve tamamıyla eğitim politikalarını belirlemelerde devre dışı bırakılan bürokratik bir yapılanmaya dönüştürülmüştür. Çalışmanın birinci bölümünde, Cumhuriyet'in kuruluşundan çok partili siyasal yaşama geçene kadarki dönemde kurulun yapısı, etkinlikleri ve ulusal eğitim politikalarını biçimlendirmedeki rolü incelenmiştir. İkinci bölümde 1950'den 1980'e kadarki dönem bir bütün olarak ele alınmış olup, değişen hükümetler karşısında kurulun geçirdiği değişim ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca bir ara başlık olarak 1960 askeri darbesi ve 1971 askeri muhtırası sonrası kurulan ara rejimler dönemlerinde kurulun yapısı ve işlevlerine değinilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde küreselleşme ve neo-liberal politikalar bağlamında Talim ve Terbiye Kurulu'nun cumhuriyetin kuruluşundaki misyonunu tamamen yitirip, teknokratik bir birime dönüştürüldüğü vurgulanmıştır. Bu döneme ilişkin olarak ayrıca 1980 askeri darbesinden sonra ulusalcı eğitim anlayışından Türk-İslam sentezi ideolojisini benimseyen bir eğitim anlayışına geçildiği ve eğitimde dini tartışmaların merkeze oturtulduğu vurgulanmıştır.