STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterliklerine ve başarılarına etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TUNÇ
Danışman: SEVDA DOĞAN DOLAPÇIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada öncelikle ortaokul yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öğretim süreci ile ilgili görüşleri alınıp daha sonra STEM uygulamalarıyla işlenen matematik derslerinin ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz-yeterliklerine ve başarılarına etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Düşünme süreçlerine dayalı okuryazarlık ilkelerine ve öğretim adımlarına uygun olarak oluşturulan senaryolarla ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı gelişimlerinin arttırılması hedeflenmiştir. Araştırma keşfedici sıralı karma yöntem desenindedir. Çalışmada düşünme süreçlerine dayalı okuryazarlık ilkelerine uygun olarak oluşturulan STEM uygulamaları, deney grubuna uygulanarak elde edilen nicel bulgular; öğrencilerin matematik okuryazarlığı öğretim süreci ile ilgili görüşleri alınarak elde edilen nitel bulguları desteklemektedir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Hatay ili Antakya ilçesine bağlı bir devlet okulunda öğrenim gören yedinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Nitel verilerde, matematik okuryazarlığı öğretim süreci hakkında yarı yapılandırılmış görüşmeler için yedinci ve sekizinci sınıflardan altışar öğrenci; STEM uygulamaları hakkında yarı yapılandırılmış görüşmeler için yedinci sınıftan 15 öğrenci seçilmiştir. Nitel verilerin analizine göre nicel verilere katılımcılar ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada nitel veriler, öğrencilerin matematik okuryazarlığı öğretim süreci ile ilgili görüşlerini tespit etmek amacıyla oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve öğrencilerin STEM uygulamaları ile işlenen matematik dersleri hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel veriler; PISA sorularından oluşan matematik okuryazarlığı başarı testi, araştırmacı tarafından oluşturulan STEM uygulamaları ve matematik okuryazarlığı öz-yeterlik ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile nicel veriler SPSS istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre öğrenciler günlük hayatta ve sosyal olaylarda karşılarına çıkan problemlerde matematiği kullandıkları durumları alışveriş, hesap yapma, ölçme, sağlık, hava durumu, ulaşım vb. olarak kullandıklarını ifade etmişlerdir. Okudukları problem ya da senaryoyu (LGS Soruları) daha iyi anlamak için ihtiyaçlarını okuma-yazma ve anlama gelişimi, teknoloji kullanma vb. olarak ifade etmişlerdir. Uygulama sürecinden sonra deney ve kontrol gruplarının; matematik okuryazarlığı öz-yeterlik ölçeği son test puanları ve matematik okuryazarlığı başarı testi son test puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Öğrenci görüşleri incelendiğinde geçen yıla göre matematik öğrenme şekilleri daha iyi anlama, etkinliklerle ve kalıcı öğrenme, daha iyi çözüm yapma, grup çalışması yapma ve aktif katılım olarak değişiklik göstermiştir. Bu dönem yapılan etkinlikler sırasında hissettiklerinin pozitif (heyecanlı, meraklı, eğlenceli vb.) duygular olduğu; bu durumun nedenlerinin ise etkinliklerle ders işleme, daha iyi anlama ve deney yapma olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu çalışmalarla ilgili önerilerinin diğer derslerin de etkinliklerle işlenmesi ve dersin etkinliklerle işlenmesine devam edilmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.