Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRKÇE EĞİTİMİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tez Danışmanı: Hayriye Topçuoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Türkiye’de çocuk dergilerinin yayınlanması 19. yüzyıl ile birlikte başlamıştır. Cumhuriyet öncesinde yayınlanmış en uzun ömürlü dergi Çocuklara Mahsus Gazete’dir. Onu 166 sayılık Çocuklara Rehber dergisi izler. Bu dergi Muallim Ahmed Midhat tarafından 1897-1900 yılları arasında Selânik’de yayınlanmıştır.
Dergi içerisinde şiir, tiyatro, roman, söylev, mektup, monolog, gezi, biyografi, makale türlerinde yazılar yayınlanmıştır. Bu yazılarda eğiticilik ve eğlendiricilik bir arada düşünülmüştür. En çok üzerinde durulan değerler: Devlete ve dine bağlılık, okul ve öğretmen sevgisi, aile sevgisi, çalışkanlık, yardımlaşma vb. Bilgi veren yazılarda coğrafya, hayvanlar, bitkiler, çeşitli eşyalar, sağlık, ekonomi ve güncel haberlerle ilgili konular ele alınmıştır. Dergide ayrıca ödüllü soru ve bilmeceler yayınlanmıştır. Yazılar, genellikle, ilköğretim çağındaki çocukların düzeyine uygundur. Bununla birlikte, ilkokul öncesi çocuklara yönelik şiirlere ve lise düzeyindeki çocuklara yönelik yazılar da yayınlanmıştır. Kullanılan dil sadedir. Bilgiler günlük hayattan verilen örneklerle somutlaştırılmıştır.
Bu tezde yukarıda verilen başlıklar, çocuk edebiyatına ve çocuğun eğitimine katkısı açısından inelenmiştir.Tez, dört ana bölümden oluşmuştur: Giriş bölümünde Türkiye’de çocuk dergiciliğinin tarihi ele alınmıştır. Birinci bölümde Çocuklara Rehber dergisinin yayınlanışı ve yazar kadrosu hakkında bilgi verilmiştir. Yazıların türlerine göre dökümü yapılmıştır. İkinci bölümde dergide hangi konuların ele alındığı üzerinde durulmuştur. Bu değerlendirmede özellikle, yazıların çocuk eğitimine katkısı tesbit edilmeye çalışılmıştır.Sonuç bölümünde, bilgilerin genel değerlendirmesi yapılmıştır. Dizin bölümünde, yazıların toplu dökümü verilmiştir.