F.Nietzsche ve M. İkbal'in İnsan ve Eğitim Anlayışlarının Karşılaştırılması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bayburt Üniversitesi, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ, İLAHİYAT, Türkiye
Tez Danışmanı: Ömer Demir
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Nietzsche ve İkbal farklı toplumlarda yaşamalarına rağmen düşünce
dünyalarında birçok benzer ve farklı noktaları vardır. Bu çalışma, Nietzsche ve Muhammed İkbal'in ideal insan ve eğitim
anlayışlarının karşılaştırılmıştır.
Bu çalışma üç bölümden
oluşmaktadır. İlk bölümünde F. Nietzsche'nin insan
ve eğitim anlayışı, ikinci
bölümde İkbal'in insan ve eğitim anlayışı, üçüncü bölümde ise her iki düşünürün
insan ve eğitim anlayışları karşılaştırılmıştır.
Çalışmanın sonunda her iki düşünürün,
insan varlığına önem verdiği ve insanın ideal olma konusunda ortaya koyduğu
benzer durumlara temas ettikleri tespit edilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın
sonunda iki düşünürün ideal insan anlayışlarının birbirine birçok açıdan
benzediği de görülmüştür. Ayrıca ideal insan konusunda Nietzsche'nin
''üstinsan'' ile İkbal'in ''insan-ı kâmil'' arasındaki farklılığa dikkat
çekilmiştir. Bu noktada ise iki düşünürün birbirinden farklı düşünce ve inanca
sahip olduğu gözlenmiştir.
Eğitim konusunda ise her iki düşünür, bireyin eğitim sürecinde
kültürün önemine değinmişler, kişinin kendi kültüründen haberdar olmasını
sağlayan gücün de eğitim olduğuna kanaat getirmişlerdir. Yerli bir neslin
devamlılığı için bu ilkenin benimsenmesi gerektiği hususunda önemli fikirler
öne sürmüşlerdir. Bu bağlamda İkbal eğitimi, bireyin benliğini güçlendirecek
bir süreç olarak tanımlamış ve eğitimin
kritik dönemi olarak ilköğretim çağını görmüştür. İkbal, bu dönemde çocuğun
tevhid ve ahlaki ilkelere bağlı kalarak daha çabuk gelişim gösterebileceğini
belirtmiştir. İkbal'in eğitimden beklentisi topluma örnek rol olabilecek kâmil
insanların yetiştirilmesidir. Nietzsche ise eğitimin kritik dönemini
ortaöğretim olduğunu belirtmiştir. Alman filozof, özellikle liselerin
yükseköğretime geçişte önemli bir köprü olduğuna dikkat çekmiştir. Nietzsche,
ideal bireylerin yetiştirilmesinde en önemli görevin öğretim kurumlarının
olduğunu ifade etmiştir. Bu yüzden XIX. yüzyıl Almanya eğitim sisteminin
bozulmasında eğitim kurumlarını sorumlu tutmuş ve sert bir dille eleştirmiştir.
Nietzsche'nin eğitimden beklentisi ise; anadiline, kültürüne ve tarihine
sahiplenebilen üstinsanların
yetiştirilmesidir.
Anahtar Sözcükler:
Nietzsche, İkbal, Nietzsche ve İkbal’in insan anlayışı, Nietzsche’nin eğitim
anlayışı, İkbal’in eğitim anlayışı