Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Besim Özcan
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu çalışmada, I. Meşrûtiyet’in ilanından Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar olan 50 yıllık dönemde (1876-1926), Tarsus Kazası’nın idarî, demografik, sosyal ve ekonomik yapısı ele alınmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın giriş kısmında, öncelikle Tarsus’un adı ve tarihçesi anlatılmıştır. Birinci bölümde, Tarsus’un fizikî yapısı ve idarî durumu belirtilmiş, Tarsus’ta bulunan örfi ve şer‘i idareciler ile şehrin yönetimi ile ilgili kurum ve kuruluşlar hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, Tarsus ve köylerinin nüfusu, dinî ve mezhebî durumlarına göre tasnif edilerek ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Tarsus’un sosyal yapısı incelenmiş, şehirdeki sosyal tabakalaşma, Müslim-gayrimüslim ilişkileri ve aile yapısı örneklerle anlatılmıştır. Ayrıca Tarsus’ta bulunan yerli ve yabancı eğitim kurumları ile Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında kurulan cemiyetler de yine bu bölümde ele alınmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise Tarsus’un iktisadî vaziyeti üzerinde durulmuş, tarım, ticaret ve sanayi alanında yaşanan gelişmeler hakkında bilgi verilmiştir. Neticede, Osmanlı Devleti’nin son 50 yılında Tarsus’un, jeopolitik açıdan oldukça önemli, ekonomisi devamlı gelişen, Müslüman halk çoğunlukta olmakla birlikte, ticarette az sayıdaki gayrimüslimin daha etkin olduğu, kendine has sosyal dokuya sahip bir Osmanlı şehri hüviyetini taşıdığı tespit edilmiştir.