Üretimde Dijital Dönüşüm Etkinliğinin Değerlendirilmesi İçin Bir Performans Ölçüm Sistemi Geliştirilmesi


Öğr. Gör. GÖKÇEN SARAY

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Bilal Ervural

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Dijital Dönüşüm (DD), yeni iş modelleri ve stratejileri geliştirmek için dijital teknolojileri kullanma yolculuğudur. İşletmelerin, rekabet üstünlüğünü ve kurumsal verimliliği elde edebilmeleri için dijitalleşme süreçlerine uyum sağlamaları büyük önem arz etmektedir. Bu değişimler ve dönüşümler karşısında işletmelerin dijital dönüşüm yol haritalarını çizebilmeleri için öncelikle dijital dönüşüm etkinliklerini ölçmeleri gerekmektedir. Bu çalışma üretimde faaliyet gösteren işletmelerin, dijital dönüşüm etkinliklerini belirleyebilmeleri için bir performans ölçüm sistemi geliştirmeyi amaçlanmıştır. Bu kapsamda dijital dönüşüm ve Endüstri 4.0'ın uygulanabilmesi için gerekli olan kriterler (faktörler); nesneler, insanlar ve sistemler arasındaki bağlantıları içerecek şekilde belirlenmiştir. Bu kriterler yalnızca otomasyon, robotik, nesnelerin interneti, yapay zekâ, akıllı sistemler veya büyük veri analitiği gibi ileri teknolojilerden yararlanılarak değil, aynı zamanda kültür veya değişim isteği dahil olmak üzere insan faktörlerinden de yararlanılarak ortaya konmuştur. Tüm kriterler kapsamlı bir literatür taraması sonrasında belirlenmiş ve açıklanmıştır. Sonrasında, uzman görüşleri alınarak faktörlerin önem derecesini ifade eden ağırlıklar hesaplanmıştır. Kriterlerin ağırlıklandırılması için BWM ve SWARA yöntemlerinden yararlanılmıştır. Dijital dönüşüm performansının ölçümü için ise Gri İlişkisel Analiz (GİA) yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen model, bir yedek parça firmasından alınan verilerle test edilmiştir. Ayrıca çalışmada, farklı yöntemler kullanılarak performans skorları karşılaştırılmıştır.