Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Burhan Aykaç
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
"Türkiye'de Kentleşme Politikalarında Bölge Planlaması Ve Çukurova Bölgesi Örneği" Çalışmada, Türkiye'de bölge planlamasının kentleşme politikalarındaki yeri ve önemi ele alınmıştır. Bu çerçevede, farklı bölge planlama çalışmalarına sahne olan Çukurova Bölgesi örnek alınmış ve tez kapsamındaki alan araştırmasının bir bölümüne konu olmuştur. Çalışmanın amacı, kentleşme sürecinde karşılaşılan temel sorunların önlenmesi ve çözümü konusunda elverişli bir araç olarak görülen bölge planlamasına ilişkin temel kabullerin sınanmasıdır. Buna ek olarak, Türkiye'de bölge planlaması alanında beliren "Eylemsizlik Eğilimi'nin nedenleri araştırılmıştır. Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; betimsel çerçeveye kısa bir giriş niteliği taşıyan kent, kentleşme ve kentleşme politikalarının ardından Türkiye'de kentleşme konusu ele alınmıştır. Türkiye'de kentleşme nedenleri, kentleşmenin özellikleri ve beş yıllık kalkınma planlan çerçevesinde izlenen kentleşme politikalarına yer verilmiştir. İkinci bölümde; ilk olarak, bölge kavramı, bölge türleri, bölge planlamasının tanımı ve tanıtımına yer verilmiştir. Çeşitli ülkelerde bölge planlaması ve Türkiye'de bölge planlaması tarihsel bir bakış açısıyla ele alınmıştır.Üçüncü bölümde; "Çukurova Metropoliten Bölgesi Kentsel Gelişme Projesi" özelinde, Çukurova Bölgesine yönelik bölge planlama yaklaşımları ele alınmıştır ve ardından iki kısımdan oluşan alan araştırmasına yer verilmiştir. Alan araştırmasının ilk kısmı "DPT Uzmanlarını", ikinci kısmı ise "Çukurova Bölgesi Üst Düzey Yöneticilerini" hedef almıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir. Bölge planlama konusunda, merkezi yönetimin isteksizliği ve buna paralel olarak merkez - çevre ilişkisinin yetersizliği söz konusudur. Türk plan modeli ve örgütlenmesi bölge planlamasının hayata geçirilmesine engel teşkil etmektedir. DPT, gerek kentleşme ve gerekse bölge planlaması konusunda üzerine düşen görevi tam olarak/ sağlıklı bir şekilde yerine getirmemektedir. Planlama kademeleri arasında uyum ve bütünlük sağlanamamaktadır. Türkiye'de, kentleşme sorunlarının önlenmesi ve çözümü konusunda elverişli bir araç olan bölge planlamasından yeterince faydalanamamaktadır. Sonuç olarak, "Türk Plan Modeli ve örgütlenmesi'"nde yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyulduğu, söylenebilir. Bölge planlaması, söz konusu yeniden yapılanma sürecinde kilit rol üstlenmelidir.