AR-GE işbirliklerinde güven: Ankara’xxdaki teknoparklarda faaliyet gösteren işletmelerde bir araştırma

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Özlem Atay Özkanlı

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çalışmanın temel amacı, ar-ge işbirliklerinin, güven bağlamında incelenmesi ve ‘işbirliği nedenleri’ ile ‘proje değerinin’ güven aracılığıyla ‘işbirliği biçimine’ etkisine dayanan, bir model önerisi sunmaktır. Bununla birlikte, ar-ge işbirliği nedenleri, projeye verilen değer ve güvenin karşılıklı etkileşimlerini ve bunların demografik değişkenlerle olan ilişkisini saptamak, çalışmanın diğer bir amacını oluşturmaktadır. Çalışma, 2006 Bahar döneminde, Ankara’daki teknoparklarda (ODTÜ, Ankara Cyberpark ve Hacettepe Teknoloji Geliştirme Bölgeleri) bulunan işletmeler üzerinde yapılmıştır.

Model kapsamında, ar-ge işbirliği yapan işletmelerin en fazla ar-ge ilişkisinde bulundukları kurumlara olan güveninin, işbirliği nedenleri ve proje değerinin işbirliği biçimine olan etkisinde aracı değil aksine, kolaylaştırıcı rol oynadığı bulunmuştur. Örgütlerarası ilişkilerde sadece bilişsel güven türlerinin olacağı yönündeki tahminlere karşın, kişisel ilişkilerin hakim olduğu duyuşsal güven türleri de çıkmıştır. ‘En yoğun işbirliğindeki kurumun’ dikkate alınması gerektiği belirtildiği halde, güven düzeyi yüksek çıkmamıştır. İşbirliği süresi ile güven boyutları (dürüstlük, ortak değer, yeterlilik, güvensizlik ve şöhret) arasında olumlu, ama zayıf bir ilişki bulunmuştur.

İşletmelerden ar-ge işbirliği yapanların teknoparktaki faaliyet sürelerinin, yapmayanlara göre daha yüksek olması, teknoparkların işletmelerarası ‘işbirliği oluşumu’ ve ‘işbirliği kültürüne’ katkı sağladığını göstermektedir. Ar-ge işbirlikleri arasında sözleşmeye dayalı işbirlikleri sayısı, sermaye temelli işbirliğine göre daha yüksektir. Teknoparktaki ofislerini ar-ge birimi olarak yapılandırmış olan işletmelerin, en fazla işbirliğinde oldukları kurumlarla olan ar-ge işbirliği süresi; teknoparktaki birimlerini merkez ofisi şeklinde yapılandırmış işletmelerinkinin yaklaşık iki katıdır. İşletmelerde araştırmacı ve ar-ge’ye ayrılan pay arttıkça, ar-ge işbirliği süresi ve proje sayısı düşmektedir. Ayrıca, işletmelerin yaşı, teknoparktaki faaliyet süresi arttıkça, en fazla işbirliğinde oldukları kurumlarla olan işbirliği süresi de artmaktadır. İşletmenin yaşı ve en fazla ar-ge işbirliği yaptığı kurumla olan işbirliği süresi arttıkça, bu kurumla projede bulunma sayısı da artmaktadır.