Akademik Veri Yönetim Sistemi
Uyanık G. (Yürütücü), Yüksel M., Abay M., Gözer A., Gökçek İ., Kaya U.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2026 - 2027
Sunulan çalışma ile keçilerde üreme sezonu dışında uygulanan progesteron tabanlı senkronizasyon protokolü öncesinde uygulanan letrozol (3. nesil aromataz inhbitörü) tedavisinin senkronizasyon protokolü başarısı ve fertilite parametreleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışma; üreme sezonu dışında (Nisan 2026) olan 100 baş multipar Halep ırkı keçi üzerinde yürütülecektir. Çalışmaya dahil edilen keçiler (n=100) tesadüfi örnekleme yöntemi ile Kontrol (n=50) ve Letrozol (n=50) olmak üzere iki gruba ayrılacaktır. Senkronizasyon protokolünden 4 gün önce (-4. gün), Letrozol grubuna deri altı 1 mg/kg letrozol (Letrozole, Medchemexpress, ABD), kontrol grubuna ise deri altı 1 mL serum fizyolojik (Polifleks %0,9 NaCl, Polifarma, Türkiye) uygulanacaktır. Ardından keçilerin tamamına; 20 mg flugestone asetat (FGA) içeren intravaginal süngerler (Chronogest®CR, MSD, ABD) yerleştirilecektir. Süngerler 7 gün süreyle vaginada tutulacak ve süngerlerin çıkartıldığı gün 500 IU eCG (Chronogest® PMSG, MSD, ABD) ve 75 μg d-kloprostenol (Senkrodin®, Vetaş, Türkiye) kas içi uygulanacaktır. Süngerler çıkartıldıktan 24 saat sonra, 10 keçiye 1 fertil teke düşecek şekilde teke katımı yapılacaktır. Tekeler günde iki kez sabah-akşam, iki saat süreyle keçiler arasında kalacaktır. Östrüs/aşım takibine en az 72. saate kadar devam edilecek olup aşılan hayvanlar işaretlenip ayrılacaktır. Aşımların tamamlanmasından sonra tekeler sürüden çıkarılarak, çalışma süresince tekrar sürüye katılmayacaktır.
Çalışma süresince tedavilerin hormon düzeyleri (E2, P4, FSH) üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla vena jugularis'ten yaklaşık 8 ml kan örneği alınacaktır. Kan örnekleri, senkronizasyon öncesi (-4. ve-2. gün), senkronizasyon başlangıç günü (0. gün), senkronizasyon sonrası (2., 4. ve 6. gün) ve aşım sonrası (0., 7., 14., 21., 35. ve 50. gün) toplanacaktır. Ayrıca aynı günlerde transrektal yolla 5-10 MHz problu real-time ultrason cihazı (SonoSite M-Turbo, Fujifilm, ABD) kullanılarak ovaryum ultrasonografisi gerçekleştirilecektir. Ovaryum üzerindeki yapıların (folikül, CL) tespiti yapılarak, gerekli kantitatif değerlendirmeler (folikül-CL sayısı, çapı vs.) yapılacaktır. Son olarak aşım sonrası 21., 35. ve 50. günlerde gebelik muayenesi gerçekleştirilecektir. Protokol sonrası; östrüs oranı, gebelik oranı, embriyonik ve fetal ölüm oranları ile yavru verimi değerlendirilecektir.