Kaya T. (Yürütücü), Çulha G., Özpınar N., Ünal C., Çerçioğlu A.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2024 - 2025
Blastocystis spp, insan ve hayvanlarda görülen bir bağırsak protozoonudur. İnsan gaita örneklerinde en sık karşılaşılan protozoonlardan biridir. Gelişmemiş ya da gelişmekte olan ülkelerde Blastocystis spp görülme oranı %2-50 arasında değişmektedir. Temizlik alışkanlıkları, sosyo-ekonomik faktörler, sanitasyon yetersizliği gibi pek çok faktöre bağlı olarak bazı ülkelerde görülme sıklığının %100'e vardığı bildirilmiştir. Ülkemizde ise Blastocytis spp'nin görülme oranının %1.4 -- 23.5 arasında değişmektedir.
Blastocytis spp spesifik olmayan klinik semptomlar veya asemptomatik bir klinik seyir izlemektedir. Semptomatik olgularda sulu ya da gevşek dışkı, ishal, karın ağrısı, kilo kaybı gibi klinik semptomlar görülmektedir.
Blastocytis spp tanısı dışkı örneklerinin mikroskop incelemesi veya kültürü ile konulmaktadır. Son yıllarda moleküler yöntemlerde tanı da kullanılmaktadır. Özellikle moleküler yöntemler Blastocystis spp'nin epidemiyolojisi ile alt tiplerinin belirlenmesine katkı sağlaması açısından önemlidir.
Blastocytis spp'lerinin filogenetik analizinde insan ve diğer konaklarında olmak üzere en az 17 alt tipi (ST) bulunmaktadır. ST 1 -- 9 insalarda saptanan alt tiplerdir. Yapılan bazı çalışmalarda insanlarda bulunan bazı alt tiplerin hayvanlarda da bulunduğu tespit edilmiş ve zoonotik bulaşmanı olabileceğini düşündürmüştür. Bu sebeple bu protozoon parazitin alt tiplerinin belirlenmesi zoonotik karekterin ortaya konulması, bulaşma kaynakları ve yollarının açığı kavuşması açısından oldukça önemlidir.
Çalışmada, mikroskop inceleme yöntemi ile Blastocytis spp pozitif olduğu belirlenen gaita örneklerinde moleküler yöntem kullanılarak da Hatay ilinde Blastocystis spp alt tipinin belirlenmesi amaçlanmıştır.