Akademik Veri Yönetim Sistemi
Duran N. (Yürütücü), Yörükoğlu R.(Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2022 - 2025
Amaç: Bu çalışmada Hatay bölgesindeki Türk ve yabancı uyruklu hastalarda Mycobacterium tuberculosis (Mtb) frekansının ilaç direnç profillerini tespit etmeyi amaçladık. 6 Şubat 2024 depremleri sonrasında tüberküloz prevalansında ve ilaç direnç profillerindeki değişikliklerin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal ve Yötem: Bu çalışma için Şubat 2018'den Şubat 2024'e kadar 6 yıllık bir süre boyunca Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Bölgesel Tüberküloz Laboratuvarı'na sevk edilen akciğer tüberkülozu hastalarının örnekleri değerlendirildi. M. tuberculosis tanısı mikroskopi ve kültür yöntemleri ile yapıldı. Mtb olarak tanı konan mikroorganizmaların doğrulaması PCR yöntemiyle gerçekleştirildi. Çalışmada izolatların anti-tüberkiloz ilaçlara (izoniazid, rifampin, pirazinamid ve etambutal) duyarlılıkları otomatize kültür sistemi kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmada %79.2 (309/390) izolatın tüm birinci basamak ilaçlara duyarlı olduğu tespit edildi. Toplam 390 izolatın %7.4 (29/390) izoniazide, %4.4 (17/390) streptomisine ve % 0.3 (1/390) etambutole dirençli idi. Suşlarda İzoniazid artı rifampisin direnç oranı %1.0 (4/390) idi. İzoniazid artı rifampisin artı streptomisin
dirençli suş oranı ise %2.1 (8/390) idi. Toplam 390 örneğin %72.1 (281/390) Türk uyruklu hasta izolatı, %27.9 (109/390) ise yabancı uyruklu hasta izolatı idi. Türk uyruklu hasta örneklerin %84.0 (236/281) tüm ilaçlara duyarlı, %8.9 (25/281) izoniazide dirençli, %5.3’ü (15/281) streptomisine dirençli ve % 0 (0/281) etambutole dirençli idi. İzolatlarda rifampisin artı izoniazide direnç oranı %1.1 (3/281), izoniazid artı rifampisin artı streptomisine direnç oranı ise %0.4 (1/281) idi. İzoniazid artı rifampisin artı streptomisin artı etambutol %0.4 (1/281) olarak tespit edildi. Yabancı uyruklu hasta örneklerin %83.5 (91/109) tüm ilaçlara duyarlı, %3.7 (4/109) izoniazide dirençli, %1.8’i (2/109) streptomisine dirençli ve % 0.9’u (1/109) etambutole dirençli idi. İzolatlarda rifampisin artı izoniazide direnç oranı %0.9 (1/109), izoniazid artı rifampisin artı streptomisine direnç oranı ise %6.4 (7/109) idi. İzoniazid artı rifampisin artı streptomisin artı etambutol %2.8 (3/109) olarak tespit edildi. Türk uyruklu hasta izolatlarıyla kıyaslandığında çoklu ilaç direnci anlamlı derecede yüksek idi. Deprem sonrası dönemde merkezimize pulmoner tüberküloz şüpheli 380 örnek gönderilmiş bu örneklerin %8.9 (34/380) Mtb izolasyonu yapılmıştır. Bu oran Türk uyruklu hastalarda %2.6 (5/193) iken Yabancı uyruklu hastalarda ise %15.5 (29/187) idi. Deprem sonrası Türk uyruklu hastalardan izole edilen 5 Mtb izolatında ilaç direnç tespit edilmezken, yabancı uyruklu hastaların 2'sinde %6.9 (2/29) izoniazid direnci tespit edildi. Bunun dışındaki tüm izolatlar ilaç duyarlı idi. Deprem sonrası Türk uyruklu ve yabancı uyruklu hastalardan izole edilen Mtb izolasyon frekansınınXII
depremlerden önceki dönemle kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu. Sonuç: Tüberkülozda hedeflere ulaşmak için yeni stratejilerin ve daha etkili araçların ve müdahalelerin gerekli olduğu evrensel bir gerekliliktir. Hastalığa karşı korunma ve tedavi stratejilerinin yalnızca uygun maliyetli olması yanında geniş ölçekte etki yaratabilme kapasitesine sahip olması da gereklidir. Anahtar kelimer: Mycobacterium tuberculosis, izolasyon, Hatay, direnç, tedavi, deprem.