Hatay ili Mersin (Myrtus communis L.) ekotiplerinin yaprak verimi ve kalitesi üzerine dikim sıklığı ve hasat zamanlarının etkisi

ŞEVKET ÖZTÜRK

Hatay ili Mersin (Myrtus communis L.) ekotiplerinin yaprak verimi ve kalitesi üzerine dikim sıklığı ve hasat zamanlarının etkisi

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEVKET ÖZTÜRK

Danışman: DURMUŞ ALPASLAN KAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bölgenin doğal bitkilerinden biri olan ve Hatay florasında yoğun bir şekilde bulunan Mersin (Myrtus communis L.) bitkisinin, yaprak ve uçucu yağ üretimine yönelik yetiştirme olanaklarının araştırıldığı çalışmada, dikim sıklıklarının ve hasat zamanlarının yaprak verimi ve kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi'ne ait deneme alanlarında Amik ovası ekolojik koşullarında yürütülen çalışmada Antakya, Samandağ ve Yayladağı doğal florasından temin edilen ekotipler ile yörede beyaz meyvesi için yetiştirilen kültür ekotipi olmak üzere 4 mersin ekotipi materyal olarak kullanılmıştır. Bitkilere 100 cm x 50 cm, 100 cm x 75 cm, 100 cm x 100 cm ve 100 cm x 125 cm olmak üzere 4 farklı dikim sıklığı uygulanmıştır. Denemede bitkiler senede 1 kez temmuz ayında, senede 1 kez kasım ayında ve senede 2 kez temmuz ve kasım aylarında olmak üzere üç farklı dönemde hasat edilmişlerdir. 2015 ve 2016 yıllarında, elde edilen verilere göre en uygun yaş yaprak verimi kültür formu olan beyaz meyveli ekotipten 50 x 100 cm sıklıkta dikilen parsellerde elde edilmiştir. Ayrıca kültür ekotipinin, çapalama, sulama ve gübreleme gibi kültürel işlemlere hemen cevap verdiği gözlenmiştir. Uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimleri açısından incelendiğinde en iyi sonuçların, Bölgemizde bahçelerde hobi amaçlı yetiştirilen ve çalışmamızda kültür ekotipi olarak adlandırılan beyaz meyveli ekotip ile 100 cm x 50 cm dikim sıklığında yetiştirilen ve Temmuz ayında hasat edilen uygulamanın en iyi sonuçları verdiği tespit edilmiştir. GC/MS analizlerine göre uçucu yağların ana bileşenleri ise; α-pinene (% 3,67 - 54,53), eucalyptol (% 4,10 - 43,16), linalool (% 1,74 - 34,71), α-terpineol (% 2,18 - 11,06), limonene (% 2,25 - 14,89), myrtenyl acetate (% <1 - 48,02), linalyl acetate (% <1 - 6,24), eugenol (% <1 - 38,69), geranyl acetate (% <1-8,78) olduğu tespit edilmiştir.