Hatay yöresinde seçilmiş murt (Myrtus communis L.) genotiplerinde uçucu yağ oran ve bileşenlerinde ontogenetik varyabilitenin belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARLA BİTKİLERİ (YL) (TEZLİ), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGEHAN ÇETİN
Danışman: DURMUŞ ALPASLAN KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:2021 yılında yapılan, Mustafa Kemal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Reyhanlı Telkaliş (Beşaslan Köyü) deneme alanında bulunan Mersin (Myrtus communis L.) bitkisinin yapraklarından elde edilen uçucu yağlarının ve bileşenlerinde ontogenetik varyabilitenin belirlenmesi amacıyla her ayın 15'inde yaprak örnekleri alınarak, yıl boyunca kuruma randımanı, çiçeklenme tarihi, kül tayini oranları, uçucu yağ oranları ve uçucu yağ bileşenlerinin belirlenmesi üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Her ay farklı genotiplerden alınan mersin bitkisinin uçucu yağ oranları, nem oranları, uçucu yağ bileşenleri, kül tayinleri, iklim ve toprak verileri birbirinden farklı sonuçlar vermiştir. Bu çalışmanın amacı; seçilen farklı mersin ekotiplerinin uçucu yağ oranlarında ve uçucu yağ bileşenlerinde meydana gelen ontogenetik varyabiliteyi yani mevsime ve bitkinin fizyolojik dönemlerine bağlı olarak yağ oranlarının ve yağ bileşenlerinin değişimlerini belirlemektir. Yapılan analizler sonucunda çiçeklenme periyotları Nisan-Mayıs aylarınnda olduğu tespit edilmiştir. Genotiplerin uçucu yağ oranları yaprakların yaş ve kuru olmasına göre farklılıklar göstermiştir. Yaş yapraklardaki uçucu yağ oranları en yüksek Kültür genotipinin Haziran ayında (%1.16) alınan yapraklarında belirlenirken, en düşük değer Samandağ genotipinin Nisan ayında (%0.43) alınan yapraklarında tespit edilmiştir. Kuru yapraklarda ise en yüksek oran Yayladağı genotipinin Temmuz ayında (%1.75) görülürken, en düşük oran ise Kültür genotipinin Nisan ayında (%0.80) alınan yapraklarında tespit edilmiştir. GC/MS sonuçlarına göre uçucu yağların ana bileşenleri: α-pinene (%12.35- 49.81), eucalyptol (%16.96 – 48.09), linalool (%2.46 - 18.41), α-terpineol (%2.84- 9.29) olduğu tespit edilmiştir.